Όταν το «για καλο σκοπο» και η ηληθιότητα των celebrities γίνονται μια ωραία παρέα.

Πλησιάζουν οι γιορτές των Χριστουγέννων, οι πόλεις σιγά σιγά στολίζονται, τα παιδάκια χαίρονται για τα δώρα και την παύση του σχολείου. Οι ενήλικες χαίρονται με τη σειρά τους για τις διακοπές από την δουλειά, η τουλάχιστον χαίρονται όσοι έχουν δουλειά και όλα βαίνουν…καλώς.

Οι Δήμοι «τρίβουν τα χέρια τους» καθώς παράλληλα με τους στολισμούς ξεκινά πλειάδα εμπορικών εκδηλώσεων που μεταφράζονται σε έξοδα και έσοδα ενώ η βιομηχανία της μουσικής δεν μένει στην απ’έξω.

Το παράδειγμα έρχεται από την αμερικανική μουσική βιομηχανία καθώς και τη Live Aid που τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως στόχο έβαλαν να  συγκεντρώσουν χρήματα και να αφυπνίσουν συνειδήσεις για το επίκαιρο και φλέγον θέμα του Ebola. Έτσι οι: Bonno, One Direction, Ellie Goulding, Rita Ora, Harry Styles, Ed Sheeran, Emeli Sande,Sam Smith, Chris Martin, Elbow, Seal, Jessie Ware, Fuse ODG, Sinead O’Connor, Angelique Kidjo, Olly Murs, Paloma Faith, Roger Taylor(ο drummer των Queen), Clean Bandit και οι Foals  μπήκαν στο studio για την ηχογράφηση ενός κομματιού που πρωτοκυκλοφόρησε το 1984 με τους Duran Duran,Boy George, Sting, George Michael αφιερωμένο τότε στο μήνυμα για την πείνα στην  Αιθιοπία.

Για το πρώτο κομμάτι ο συνθέτης Bob Gendolf  δήλωσε δημόσια ότι επρόκειτο για ένα «απαίσιο τραγούδι» που τον ενοχλούσε να ακούει στο ραδιόφωνο.. να που όμως το ξέθαψε και πάλι κάποια χρόνια μετά. «I am responsible for two of the worst songs in history,» δήλωσε το 2010.  «One is ‘Do They Know It’s Christmas?’ and the other one is ‘We Are The World’.» Τώρα, περιέγραψε το κομμάτι σαν «μέρος της ποπ ιστορίας».

Η επανεκτέλεση του «Do The Know It’s Christmas?» από τα σύγχρονα ονόματα της pop που δέχτηκαν να συμμετάσχουν έκανε πρεμιέρα στο X Factor της Κυριακής και αμέσως τα αμερικανικά ιντερνετικά μέσα διχάστηκαν και άρχισε η γνωστή διαμάχη μεταξύ εκείνων που βλέπουν το καλό του μηνύματος και εκείνων που καταδικάζουν το μέσο.

Ο Bob Geldolf πριν την ηχογράφηση
Ο Bob Geldolf πριν την ηχογράφηση

Ενώ όμως δεν θέλω να γίνομαι απόλυτη λόγω της αρνητικής εντύπωσης που μου προσέφερε το άκουσμα του γλυκανάλατου τραγουδιού, και ίσως καταλήξω να το ανεχτώ για τον «καλό σκοπό» που δημιουργήθηκε λόγω αμφιβολιών, ωστόσο δεν μπορώ να μην σκεφτώ κριτικά και να δω τα εύκολα κενά που αφήνονται πάνω από την καλοσύνη που πασπαλίζεται γύρω του.

Για να γίνω πιο σαφής, ναι βεβαίως δωρίστε χρήματα στα θύματα της επιδημίας του Ebola και είναι θαύμα η τελική επαγρύπνιση συνειδήσεων απέναντι στην πανανθρώπινη ανάγκη για αλληλεγγύη και βοήθεια. Δεν χρειάζεται να είσαι καταστροφολόγος όμως για να ψάξεις τι σε χαλάει στο ενδεχόμενο παρασκήνιο. Το όλο εγχείρημα πέρα από την αναπόφευκτη εμπορικότητα φωνάζει τα κενά του.

Ξεκινώντας στον τίτλο , Do They Know About Christmas? Αναρρωτιέμαι αν οι διάσημοι που χάρηκαν για τη συμμετοχή τους έχουν καθόλου μυαλό ή απλώς δεν νοιάστηκαν να ασχοληθούν γύρω από τον σκοπό που υπηρετούν και τη μορφή της βοήθειας τους. (*Η Adele και οι Disclosure αρνήθηκαν να συμμετέχουν.)

charitysingle

Και εξηγώ: άραγε ξέρουν ότι είναι Χριστούγεννα? ρωτάει το τραγουδάκι του Bonno απευθυνόμενο κυρίως στις χώρες της  Δυτικής Αφρικής όπου τα θύματα της επιδημίας Ebola αγγίζουν τεράστιους αριθμούς. Δείτε όμως σε πρώτη φάση το άτοπο του τίτλου αφού ο Bonno και η παρέα του κάνει λόγο για μια γιορτή που εξ’ορισμού η πλειονότητα των κατοίκων στις χώρες των πληγέντων δεν γιορτάζει ούτως ή άλλως.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Νοσημάτων και Πρόληψης, οι 3 Αφρικανικές χώρες που χτυπήθηκαν κυρίως από τον Ebola,  δηλαδή Sierra Leone, Guinea, Liberia κατοικούνται κυρίως από Μουσουλμάνους αλλά και πολλοί από τους Χριστιανούς όπως αναφέρει στο Aljazeera, ξέρουν πολύ καλά ότι είναι Χριστούγεννα..και βεβαίως δεν το εννοούν μόνο κυριολεκτικά. Το άρθρο αναφέρει ότι πολλοί Αφρικανοί πιστεύουν ότι το να γίνει για δεύτερη φορά hit το ενοχλητικό τραγουδάκι του 1984, θα επηρεάσει περισσότερο αρνητικά παρά θετικά την ήδη πλασμένη εικόνα του καημένου τρίτου κόσμου, προωθώντας στην πραγματικότητα το πατρονάρισμα της μαμάς Αμερικής που τρέχει να το παίξει Μεσσίας σε ανήμπορα έθνη.

Στο αντεπιχείρημα δηλαδή του «καλοπροαίρετου τραγουδιού που συνιστά μια προσευχή» για το well being των θυμάτων της Δυτικής Αφρικής, εκείνοι έχουν να εξηγήσουν ότι το ύφος του τραγουδιού παραμένει προσβλητικό γι’αυτούς αφού όχι μόνο εκείνοι είναι αυτοί που έχουν άγνοια ακόμη και για το πότε και αν γιορτάζουν όντως τα Χριστούγεννα (πχ στην Αιθιοπία τα γιορτάζουν εβδομάδες αργότερα- 7 Ιανουαρίου), αλλά διαιωνίζοντας την «παραδοσιακά καημένη εικόνα» της Αφρικής εμποδίζουν την γενική οικονομική ανάπτυξη της.

Αυτά και περισσότερα αναφέρουν Αφρικανοί αναλυτές που προσθέτουν ότι στην πραγματικότητα το τραγούδι μπορεί να συγκεντρώσει και να προσφέρει χρήματα, όμως το γεγονός ότι ανασύρθηκε τώρα ένα χρόνο μετά από τα πρώτα κρούσματα δεν σηματοδοτεί τίποτα το αυθεντικό.

Μάλιστα άλλα 2 κομμάτια από Αφρικανούς καλλιτέχνες κυκλοφόρησαν για τον Ebola, (Africa Stop Ebola για ενίσχυση των Γιατρών χωρίς Σύνορα και Ebola in Town) αλλά ποιος έδωσε σημασία από την φοβερή μουσική βιομηχανία ή την Live Aid για να μην ξαναγυρίσει το τουλάχιστον άτοπο Do They Know It’s Christmas?  Η ερευνήτρια Robtel Neajai Pailey πάνω σ’αυτό λέει χαρακτηριστικά: «To πιάσαμε το νόημα γι’αυτό κάνε πίσω Bob Gendolf. Άμα θέλεις να βοηθήσεις αγόρασε ένα εκατομμύριο δίσκους από αυτά τα 2 τραγούδια και βοήθησε να δοθεί Αφρικανική λύση σε Αφρικανικά προβλήματα.»

Με λίγα λόγια, παρατηρούμε ότι ναι σε κάποιο βαθμό μπορεί να υπηρετεί και ευγενείς σκοπούς όμως δεν είναι πλέον ένα μικρό ατόπημα να αγνοείς την ουσία της προσέγγισής σου, ειδικά όταν το σύνολο της εικόνας που αναπαράγεται στους λαούς που θες έτσι να βοηθήσεις, τους προσβάλλει. Καταλαβαίνουμε πολύ καλά πια πώς δουλεύει ο μηχανισμός της διαφήμισης ιδιαιτέρως όταν το προιόν λανσάρεται σε εκατομμύρια πιθανών αγοραστών. Καταλαβαίνουμε ότι το χρονικό σημείο της κυκλοφορίας επιλέχθηκε καθαρά για να αναχθεί σε  brand  και αυτό εξυπηρετεί την μέγιστη δυνατή συγκέντρωση χρημάτων από το πλήθος, δηλαδή να πουλήσει προωθώντας και μια ντουζίνα τραγουδιστές. Για πόσο ακόμη όμως θα ανταποκρινόμαστε σε υποκριτικές πρακτικές όπου υποκλινόμαστε σε μερικά ποπ ονόματα λόγω αμφιβολιών?

Ίσως πολλοί υποστηρίζουν ότι είναι αφελές να κάνει κανείς θέμα από ένα τραγουδάκι που σε τελική ανάλυση θα κάνει κάποιο καλό. Όμως μήπως τελικά η αναπαραγόμενη ημιμάθεια φέρει τεράστιες έμμεσες επιπτώσεις στην νοοτροπία μας? Είναι μάλλον αφελές  να επιδιώκεται αφύπνιση για  ένα θέμα, ενώ ο κόσμος ωθεί την ρεαλιστική εικόνα των πραγμάτων στην αφάνεια, χωρίς να ασκεί ουσιώδη κριτική πρώτα για τον εαυτό του.

Η φιλανθρωπία είναι θεμιτή στην πλήρη της μορφή όταν γνωρίζουμε την αιτία των κινήσεών μας. Είναι αναπόφευκτο να χρησιμοποιηθούν τακτικές οικονομίας για να ξεκουνήσεις το πλήθος, κάπου όμως η ζυγαριά κλείνει στην εμπορική υποκρισία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s